نمای ظاهری یک ساختمان و در کل فضا، اولین معنا را در ذهن شکل می‌دهد. در واقع جرقه‌ی ایجاد معنا در ذهن از چیزهایی است که مشاهده می‌کنیم و پس از آن به جنبه های کارکردی و دیگر جنبه‌های فضا می‌پردازیم. سوررئالیست‌ها بیان می‌کنند: « کودک قبل از آنکه بتواند حرف بزند، می‌بیند و می‌شناسد.»
این ساختمان آبی رنگ، ساختمان مدرسه‌ای است و آن دیوار خاکی رنگ که خراب شده هم دیوار یک مجموعه‌ی فرهنگی _ ورزشی (!) که فقط یک استخر دارد. روزهای زوج برای خانم‌ها و فرد آقایان. پسران مدرسه در مقطع دبستان و راهنمایی درس می‌خوانند و دقیقاً از پنجره‌های طبقه‌ی بالای مدرسه می‌توانند استخر و افراد داخل استخر را ببینند. مسئولان مدرسه _ حاکمیت اقتدار _ برای جلوگیری از انحراف (یا هر چیز دیگر) دانش آموزان به ورقه‌های آهنی متوسل شده‌اند، ورقه‌های آهنی بسیار ضخیم ِزنگ زده، که علاوه بر ایجاد نمای بسیار زشت، دانش آموزان را عملاً از نور طبیعی محروم کرده است.

به چه شیوه‌ای می توان این فضاها را تفسیر کرد، این معماری، این ریخت شناسی و فضای اجتماعی را؟ اگر به معنای محیطی بپردازیم؛ تاریکی نشانه است و مرجع آن چیست؟ بی‌روحی، مرده‌گی، خفقان،... چه؟ آن هم در کلاس درسی که دانش‌آموزان برای درس خواندن‌شان نیاز به روح و طراوت دارند. ورقه‌های آهنی مرا یاد زندان می‌اندازد و زنگ‌زدگی‌شان نشان از قدمت آن. و سوال ذهن من: تا به حال چند دانش آموز/ زندانی این‌جا و این‌گونه درس خوانده‌اند/ تربیت شده‌اند؟!
کلاس‌های جنوب شرقی و جنوب غربی ِ بالا از نور پنجره‌های دیگری بهره می‌گیرند، اما کلاس وسطی در تاریکی محض فرو می‌رود _ به زندان تبدیل می‌شود. و مهم تر از آن پنجره‌های طبقه‌ی هم‌کف مدرسه _ مرکز ایجاد و اشاعه‌ی روح خلاقیت _ به کل حذف شده. گاهی خود زندان‌بانان در زندان/ کلاس گرفتار می‌شوند، معلم ساعتی و مدیر دقایقی. فضا به شکلی منفی به رفتار معنا می‌بخشد. ورقه‌های آهنی و نورهای مصنوعی، اندیشه‌هایی مصنوعی می‌سازند، اندیشه‌هایی کنترل شده.
حال سؤال من این است: در مدرسه‌ها، فرم تعیین‌کننده‌ی کارکرد است یا کارکرد تعیین‌کننده‌ی فرم؟